Τα σημαντικότερα ευρήματα της Ετήσιας Έκθεσης 2025
Η Ετήσια Έκθεση 2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2026, καταγράφει σοβαρές αδυναμίες στη λειτουργία των δημόσιων φορέων και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Τα ευρήματα αφορούν τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, τις απευθείας αναθέσεις, την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, την εκτέλεση και συντήρηση έργων, καθώς και την είσπραξη δημοτικών εσόδων.
1. Απευθείας αναθέσεις και εσωτερικός έλεγχος
Το 90% των φορέων που εξετάστηκαν επέλεξε απευθείας αναθέσεις για υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου, ενώ το 85% της συνολικής αξίας των συμβάσεων, περίπου 7,6 εκατ. ευρώ, ανατέθηκε με αυτή τη διαδικασία. Παράλληλα, το 65,5% των συμβάσεων συγκεντρώθηκε σε μόλις οκτώ αναδόχους. Το Ελεγκτικό Συνέδριο προειδοποιεί για τον κίνδυνο τυποποιημένων ελέγχων «φασόν», χωρίς ουσιαστική προσαρμογή στις ανάγκες κάθε φορέα.
2. Ανεπαρκείς μηχανισμοί ελέγχου
Από τους 666 δημόσιους φορείς που εξετάστηκαν, μόλις το 19% διέθετε λειτουργικά ολοκληρωμένο σύστημα εσωτερικού ελέγχου. Το 81% δεν πληρούσε τα σχετικά κριτήρια, ενώ σε 152 εκθέσεις εξωτερικών συνεργατών δεν καταγράφηκε ούτε μία αρνητική γνώμη για τη συνολική επάρκεια των συστημάτων ελέγχου, ακόμη και σε φορείς με σημαντικές ελλείψεις.
3. Έργα χωρίς επαρκή επίβλεψη και συντήρηση
Ο έλεγχος σε τεχνικές υπηρεσίες 18 ΟΤΑ ανέδειξε προβλήματα στον σχεδιασμό, στην επίβλεψη και στη διαχείριση των έργων. Συχνά δεν υπάρχει συστηματικός προγραμματισμός συντήρησης και επιθεωρήσεων, ενώ οι παρεμβάσεις γίνονται μετά από καταγγελίες ή βλάβες. Καταγράφηκαν επίσης υποστελέχωση τεχνικών υπηρεσιών, ελλείψεις στην τήρηση ημερολογίων έργων και ανεπαρκής τεκμηρίωση των ελέγχων ποιότητας.
4. Προβλήματα στην είσπραξη του ΤΑΠ
Μόλις το 21% των συστάσεων για το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας υλοποιήθηκε πλήρως. Το 37% δεν υλοποιήθηκε καθόλου, ενώ το 35% εφαρμόστηκε μερικώς χωρίς σχέδιο ολοκλήρωσης. Τα προβλήματα αφορούν την καταγραφή ακινήτων, τον υπολογισμό και την είσπραξη του τέλους, τις απαλλαγές και τη νόμιμη διάθεση των εσόδων.
5. Δημόσιες συμβάσεις και ανταγωνισμός
Σημαντικό ποσοστό συμβάσεων της Κεντρικής Διοίκησης ανατέθηκε με μία μόνο προσφορά, ενώ το Ελεγκτικό Συνέδριο υπογραμμίζει την ανάγκη επαρκούς έρευνας αγοράς και τεκμηρίωσης του κόστους. Παράλληλα, κατά το 2025, συμβάσεις συνολικής αξίας 873,91 εκατ. ευρώ κρίθηκαν αμετάκλητα μη νόμιμες στο πλαίσιο του προσυμβατικού ελέγχου. Τα συγκεκριμένα στοιχεία αφορούν το σύνολο των ελεγχόμενων φορέων και όχι αποκλειστικά τους Δήμους.
6. Παραλίες και δημοτική περιουσία
Σε ελέγχους 19 Δήμων και 14 Κτηματικών Υπηρεσιών διαπιστώθηκαν περιορισμένοι έλεγχοι στις παραχωρήσεις παραλιών, καθυστερήσεις στην επιβολή κυρώσεων και ανεπαρκής συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών. Παράλληλα, οι εκκρεμότητες στο Κτηματολόγιο δημιουργούν δυσκολίες στην καταγραφή και κατοχύρωση της δημόσιας και δημοτικής ακίνητης περιουσίας.
Το βασικό συμπέρασμα
Η έκθεση δεν καταλογίζει τα ίδια προβλήματα σε όλους τους Δήμους. Αναδεικνύει, όμως, αδυναμίες που αφορούν συνολικά τη λειτουργία της Αυτοδιοίκησης.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν οι δημοτικές αρχές μπορούν να αποδεικνύουν ότι το δημόσιο χρήμα εισπράττεται και δαπανάται σωστά, ότι οι αναθέσεις γίνονται με διαφάνεια, ότι τα έργα ελέγχονται ουσιαστικά και ότι οι υποδομές συντηρούνται μετά την ολοκλήρωσή τους.
Η ύπαρξη συμβάσεων, υπηρεσιών και ελεγκτικών διαδικασιών δεν αρκεί. Το ζητούμενο είναι να παράγουν πραγματικό αποτέλεσμα προς όφελος των πολιτών.
Διαβάστε επίσης:
Αυστηρότεροι κανόνες στα οικονομικά των Δήμων και προσωπικές ευθύνες αιρετών
