Γράφει ο «Παρατηρητής»
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αλλάξει την Ευρώπη περισσότερο απ’ όσο ίσως αντιλαμβανόμαστε. Η στρατιωτική ενίσχυση, οι συνεχείς αναφορές σε απειλές και η αύξηση των αμυντικών δαπανών δημιουργούν ένα νέο ευρωπαϊκό περιβάλλον, μέσα στο οποίο ένα ερώτημα γίνεται όλο και πιο επίμονο: πού οδηγείται τελικά η Ευρώπη;
Η απάντηση δεν είναι ότι η Ευρώπη ετοιμάζεται να κηρύξει πόλεμο στη Ρωσία. Είναι όμως σαφές ότι προετοιμάζεται για ένα πολύ πιο δύσκολο και αβέβαιο περιβάλλον ασφαλείας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πλέον θέσει ως βασικό στόχο την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας μέχρι το 2030. Περισσότερα χρήματα κατευθύνονται σε εξοπλισμούς, αεράμυνα, drones, στρατιωτικές υποδομές και ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Παράλληλα, οι χώρες του ΝΑΤΟ αυξάνουν σημαντικά τις στρατιωτικές τους δαπάνες.
Η αλλαγή αυτή έχει μια λογική. Η Ευρώπη δεν θεωρεί πλέον δεδομένη την αμερικανική στρατιωτική προστασία όπως στο παρελθόν και θέλει να αποκτήσει μεγαλύτερη δυνατότητα να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Όμως εδώ βρίσκεται και ο προβληματισμός.
Η προετοιμασία για έναν πόλεμο μπορεί να λειτουργήσει ως αποτροπή, μπορεί όμως παράλληλα να αυξήσει τον κίνδυνο κλιμάκωσης. Όσο περισσότερα όπλα, στρατεύματα και στρατιωτικές υποδομές συγκεντρώνονται στις δύο πλευρές, τόσο μεγαλώνει η πιθανότητα ενός λάθους, ενός ατυχήματος ή ενός περιστατικού που θα μπορούσε να ξεφύγει από τον έλεγχο.
Ιδιαίτερα αν απέναντι βρίσκεται μια πυρηνική δύναμη όπως η Ρωσία, η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει την κατάσταση μόνο με όρους στρατιωτικής ισχύος.
Το μεγάλο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσο καλά θα είναι εξοπλισμένη η Ευρώπη. Είναι και αν διαθέτει μια πραγματική πολιτική στρατηγική για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και την επιστροφή στη διπλωματία.
Μια ισχυρή Ευρώπη είναι απαραίτητη για να μπορεί να αποτρέπει έναν πόλεμο. Αλλά εξίσου απαραίτητη είναι μια Ευρώπη που ξέρει πώς να σταματά έναν πόλεμο πριν αυτός επεκταθεί.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα που θα πρέπει να μας απασχολεί σήμερα.
Όχι αν πρέπει να φοβόμαστε έναν πόλεμο αύριο, αλλά αν η Ευρώπη κάνει ό,τι χρειάζεται ώστε να μην γίνει ο αυριανός πόλεμος αναπόφευκτος.
