Τι προβλέπει ο Πολυετής Δημοσιονομικός Προγραμματισμός 2026–2029 και πόσα

από τα μέτρα μπορούν πραγματικά να φτάσουν στον πολίτη πριν από τις εκλογές;

Υπάρχει μια βασική αντίφαση στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται ο Πολυετής Δημοσιονομικός Προγραμματισμός 2026–2029. Η κυβέρνηση μιλά για έναν σχεδιασμό τετραετίας με παρεμβάσεις που φτάνουν τα 10,1 δισ. ευρώ το 2029, υποσχόμενη αυξήσεις μισθών και συντάξεων, φοροελαφρύνσεις, προσλήψεις και επενδύσεις, μόνο που δεν διαθέτει τον πολιτικό χρόνο για να εξαντλήσει αυτή την περίοδο. Με τις εθνικές εκλογές να τοποθετούνται την άνοιξη του 2027 —και το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες να παραμένει ανοιχτό— ο πραγματικός ορίζοντας εφαρμογής των μέτρων είναι πολύ μικρότερος, αλλάζοντας την ανάγνωση ολόκληρου του σχεδίου.

Τα 5,94 δισ. ευρώ του 2026, τα 7,94 δισ. του 2027, τα 9,01 δισ. του 2028 και τα 10,1 δισ. του 2029 συνθέτουν μια εντυπωσιακή αριθμητική. Όμως ο πολίτης που θα κληθεί να ψηφίσει πολύ νωρίτερα δεν επηρεάζεται από τους πίνακες του τέλους της τετραετίας. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι πόσα από αυτά τα χρήματα θα προλάβουν να αποτυπωθούν στην καθημερινότητά του πριν από την κάλπη. Έτσι, το 2026 αποκτά ιδιαίτερη σημασία ως η τελευταία πλήρης χρονιά κατά την οποία η κυβέρνηση μπορεί να παράγει και να παρουσιάσει μετρήσιμο έργο πριν εισέλθει στην τελική προεκλογική περίοδο.

Στην πράξη, τα εργαλεία που διαθέτει το οικονομικό επιτελείο για άμεση επίδραση είναι περιορισμένα. Οι αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις ή οι φοροελαφρύνσεις αποτυπώνονται γρήγορα στο διαθέσιμο εισόδημα, ωστόσο ένα μέρος τους μπορεί να απορροφηθεί από το υψηλό κόστος διαβίωσης, τα ενοίκια και τις αυξήσεις στις βασικές ανάγκες. Αντίθετα, οι τομές στο ΕΣΥ, οι προσλήψεις στη δημόσια διοίκηση, οι μεγάλες επενδύσεις και οι βελτιώσεις στις υποδομές απαιτούν χρόνο, οργάνωση και αποτελεσματική εφαρμογή. Δεν μετατρέπονται αυτόματα σε ποιοτικότερες δημόσιες υπηρεσίες μέσα σε λίγους μήνες.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό στοίχημα: τα μέτρα που γίνονται γρήγορα αντιληπτά από τον πολίτη είναι συνήθως περιορισμένης εμβέλειας, ενώ οι μεγάλες δομικές αλλαγές χρειάζονται χρόνια για να αποδώσουν. Παράλληλα, οι οικονομικές προβλέψεις των επόμενων ετών δεν αποτελούν βεβαιότητες, γεγονός που κάνει ακόμη πιο δύσκολη την αξιολόγηση των στόχων για το 2028 και το 2029.

Ασφαλώς, δεν θα ήταν σοβαρό να βαφτιστεί κάθε παρέμβαση ως προεκλογική παροχή. Πολλές δράσεις εντάσσονται σε ήδη συμφωνημένους δημοσιονομικούς σχεδιασμούς. Ωστόσο, η τελική αξιολόγηση στην κάλπη δεν θα γίνει με βάση τις μελλοντικές διακηρύξεις, αλλά με βάση το αποτέλεσμα που θα έχει δει ο πολίτης: πόσο αυξήθηκε το διαθέσιμο εισόδημα, πόσο μειώθηκαν οι φόροι, αν βελτιώθηκε η εξυπηρέτηση στα νοσοκομεία και αν άλλαξε ουσιαστικά η καθημερινότητά του.

Γιατί ένα πρόγραμμα μπορεί να εκτείνεται μέχρι το 2029. Ο ψηφοφόρος, όμως, αποφασίζει πολύ νωρίτερα.

#οικονομία #μισθοί #συντάξεις #φοροελαφρύνσεις #ακρίβεια