Υπάρχει ένα σημείο όπου η οικονομική στενότητα παύει να είναι ένας ψυχρός αριθμός σε κάποιον προϋπολογισμό και μετατρέπεται σε βιώμενη απελπισία. Η ελληνική κοινωνία έχει ξεπεράσει προ πολλού αυτό το όριο. Σήμερα, δεν μιλάμε απλώς για πληθωριστικές πιέσεις ή για «παγκόσμιες αναταράξεις». Μιλάμε για μια καθημερινή, εξαντλητική μάχη επιβίωσης, όπου το νοικοκυριό καλείται να διαχειριστεί δύο μέτωπα που απειλούν ευθέως την αξιοπρέπειά του: το ψυγείο και το καλοριφέρ.
Απέναντι σε αυτή τη δραματική πραγματικότητα, η επίσημη απόκριση μοιάζει ολοένα και περισσότερο με επικοινωνιακό εμπαιγμό. Τα συνεντευξιακά χαμόγελα, οι θριαμβευτικές ανακοινώσεις για «μειώσεις τιμών» και τα πάσης φύσεως «καλάθια» έχουν μετατραπεί στο πιο πικρό ανέκδοτο της μεταπολιτευτικής περιόδου.
Το «Ανέκδοτο» των Σούπερ Μάρκετ
Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος του εμπαιγμού στα ράφια των λιανεμπορικών αλυσίδων, αρκεί να κοιτάξει τη διαδρομή των τιμών. Όταν ένα προϊόν πρώτης ανάγκης —από το γάλα και το ψωμί μέχρι τα απορρυπαντικά— υφίσταται μέσα σε διάστημα 18 μηνών διαδοχικές αυξήσεις που αθροίζουν ένα +30% ή +40%, η όποια μετέπειτα πανηγυρική ανακοίνωση για «μείωση 5% σε επιλεγμένους κωδικούς» δεν είναι ανακούφιση. Είναι προσβολή της κοινής λογικής.
Η αγορά λειτουργεί υπό καθεστώς ολιγοπωλιακής ομοιομορφίας. Οι τιμές συντονίζονται προς τα πάνω με εντυπωσιακή ταχύτητα, αλλά όταν οι διεθνείς τιμές των πρώτων υλών υποχωρούν, η υποχώρηση αυτή «χάνεται» στη διαδρομή προς το ράφι.
Πετρέλαιο Θέρμανσης: Από το 1,10€ στην Ενεργειακή Ομηρία
Αν το σούπερ μάρκετ είναι ο καθημερινός αργός θάνατος του οικογενειακού προϋπολογισμού, το πετρέλαιο θέρμανσης είναι το βαρύ, χαριστικό ضربημα του χειμώνα.
Η μνήμη της περσινής τιμής εκκίνησης κοντά στο 1,10 ευρώ το λίτρο λειτουργεί πλέον ως υπόμνηση μιας εποχής που, αν και ήδη δύσκολη, φαντάζει σήμερα σχεδόν ειδυλλιακή. Με τις τρέχουσες εκτιμήσεις και τις διεθνείς πιέσεις να σπρώχνουν τις τιμές σε επίπεδα απαγορευτικά για το μέσο νοικοκυριό, η θέρμανση παύει να είναι βασικό κοινωνικό αγαθό και μετατρέπεται σε είδος πολυτελείας για λίγους.
Η πολιτική της επιδοματικής φιλανθρωπίας (Heat Pass, Market Pass) απέτυχε παταγωδώς. Τα επιδόματα αυτά λειτούργησαν ως μηχανισμός ανακύκλωσης του δημόσιου χρήματος: η Πολιτεία φορολογεί υπέρμετρα τους πολίτες μέσω των έμμεσων φόρων και στη συνέχεια τους επιστρέφει ένα ψίχουλο για να καλύψει ένα ελάχιστο ποσοστό της ζημιάς, αφήνοντας τις δομές της ακρίβειας ανέπαφες.
Τα ημίμετρα τελείωσαν. Ή θα υπάρξει γενναία πολιτική παρέμβαση για την πάταξη της αισχροκέρδειας και την ελάφρυνση των νοικοκυριών, ή η κοινωνική έκρηξη δεν θα είναι πλέον σενάριο, αλλά μαθηματική βεβαιότητα.

