Η συζήτηση για την ελληνική οικονομία συχνά εγκλωβίζεται σε νούμερα που μοιάζουν με γρίφους: «ανάπτυξη 2%», «πλεονάσματα», «επενδυτική βαθμίδα». Όμως, για τον πολίτη που βλέπει τον μισθό του να εξανεμίζεται στα μέσα του μήνα, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Ας δούμε με καθαρά νούμερα πού πάνε τα χρήματα, ποιος γεμίζει τα κρατικά ταμεία και γιατί η περιβόητη «ανάπτυξη» δεν φτάνει ποτέ στην τσέπη μας.

Η Μεγάλη Εικόνα: Πού βρίσκει το Κράτος τα λεφτά;

Σήμερα, το ελληνικό κράτος εισπράττει περίπου 120 δισ. ευρώ τον χρόνο. Για να καταλάβουμε τη διαφορά, στα χρόνια των μνημονίων (2012–2015), τα φορολογικά έσοδα ήταν καθηλωμένα κοντά στα 54 δισ. ευρώ, ενώ το σύνολο των εσόδων δεν ξεπερνούσε τα 90 δισ. ευρώ. Σήμερα, το κράτος μαζεύει σχεδόν 30 δισ. ευρώ περισσότερα σε σχέση με την καρδιά της κρίσης.

Από πού έρχονται αυτά τα 120 δισ. ευρώ;

• Έμμεσοι Φόροι (ΦΠΑ & Καύσιμα): Είναι ο «πρωταθλητής» των εσόδων. Περίπου 55-60 δισ. ευρώ προέρχονται από την κατανάλωση. Είναι ο πιο άδικος φόρος, γιατί τον πληρώνει το ίδιο αυτός που παίρνει 800€ και αυτός που παίρνει 5.000€.
• Άμεσοι Φόροι (Εισόδημα & ΕΝΦΙΑ): Περίπου 25-30 δισ. ευρώ. Εδώ περιλαμβάνονται οι φόροι που πληρώνουμε για το μεροκάματο και το σπίτι μας.
• Ασφαλιστικές Εισφορές: Περίπου 30-35 δισ. ευρώ που αφαιρούνται απευθείας από την εργασία πριν καν δει ο εργαζόμενος το χρώμα του χρήματος.

Η Παγίδα των Πλεονασμάτων: Γιατί «κόβονται» οι δαπάνες;

Το κράτος σήμερα εμφανίζει πρωτογενές πλεόνασμα (δηλαδή του περισσεύουν λεφτά πριν πληρώσει τους τόκους του χρέους) ύψους περίπου 9 δισ. ευρώ.

Αυτό το περίσσευμα δεν προκύπτει από κάποιο «μαγικό» πλούτο, αλλά από μια συνειδητή πολιτική:

1. Υψηλή Φορολογία: Διατήρηση υψηλών συντελεστών (όπως ο ΦΠΑ 24%) που «ρουφούν» τη ρευστότητα από την αγορά.
2. Πίεση Δαπανών: Το κράτος επιλέγει να μην επενδύει στην υγεία, την παιδεία και τις υποδομές, ώστε να κρατάει αυτά τα 9 δισ. στην άκρη για να καθησυχάζει τις αγορές και τους δανειστές.

Γιατί οι μισθοί «κολλάνε» ενώ το ΑΕΠ ανεβαίνει;

Εδώ βρίσκεται η ουσία της αδικίας. Ενώ το ΑΕΠ (ο πλούτος της χώρας) ανεβαίνει και τα κρατικά έσοδα αυξάνονται, οι μισθοί παραμένουν ουσιαστικά καθηλωμένοι.

• Ο πληθωρισμός τρώει την αύξηση: Ακόμα κι αν πάρεις μια μικρή αύξηση 5%, αν το γάλα, το ρεύμα και το ενοίκιο έχουν ανέβει 15%, στην πραγματικότητα είσαι πιο φτωχός από πέρυσι.
• Η «απορρόφηση» του πλούτου: Το ΑΕΠ αυξάνεται, αλλά αυτός ο πλούτος κατευθύνεται κυρίως στα επιχειρηματικά κέρδη και στα κρατικά έσοδα (μέσω των έμμεσων φόρων), αντί να μετατραπεί σε αυξήσεις μισθών.
• Το κόστος του «πλεονάσματος»: Για να μπορεί το κράτος να λέει ότι «πέτυχε τους στόχους», πρέπει να κρατάει το κόστος του (μισθούς δημοσίου, υγεία, συντάξεις) στο πάτωμα.

Πού οδηγεί αυτή η κατάσταση;

Η στρατηγική του «πλούσιου κράτους με φτωχούς πολίτες» έχει ημερομηνία λήξης. Όταν η κατανάλωση χτυπηθεί από την ακρίβεια, τα έσοδα του κράτους (που βασίζονται στον ΦΠΑ) θα αρχίσουν να τρίζουν.

Το συμπέρασμα είναι απλό: Το κράτος εισπράττει περισσότερα από ποτέ (120 δισ. €), αλλά η επιστροφή αυτών των χρημάτων στην κοινωνία μέσω της υγείας ή των μισθών είναι ελάχιστη. Η δημοσιονομική σταθερότητα χτίζεται πάνω στην πλάτη του καταναλωτή, και όσο η αύξηση του ΑΕΠ δεν μετατρέπεται σε αγοραστική δύναμη για τον πολίτη, η «ανάπτυξη» θα παραμένει ένας αριθμός στα χαρτιά που δεν αφορά κανέναν στην πραγματική ζωή.

Η Συντακτική Ομάδα