Η Τουρκία ανακοίνωσε δύο θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η Άγκυρα τα παρουσιάζει ως περιβαλλοντική πρωτοβουλία. Η Αθήνα όμως βλέπει πίσω από τη συγκεκριμένη κίνηση και μια σαφή γεωπολιτική διάσταση.
Και εδώ χρειάζεται ψυχραιμία, αλλά όχι αφέλεια.
Κανείς δεν μπορεί να έχει αντίρρηση στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Το Αιγαίο είναι μια θάλασσα που πρέπει να προστατευθεί. Το πρόβλημα αρχίζει όταν περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες χρησιμοποιούνται παράλληλα για να αποτυπωθούν μονομερώς αντιλήψεις για περιοχές όπου υπάρχουν διαφωνίες.
Η Τουρκία γνωρίζει πολύ καλά τι κάνει. Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα για την ελληνική πλευρά:
Γιατί η Ελλάδα πρέπει πάντα να περιμένει τι θα κάνει η Τουρκία για να αντιδράσει;
Κάποτε θα πρέπει να αποκτήσουμε μια πιο επιθετική, με την πολιτική και διπλωματική έννοια, στρατηγική. Να παίρνουμε εμείς πρωτοβουλίες και να υπερασπιζόμαστε ενεργά τα συμφέροντά μας, αντί να βρισκόμαστε διαρκώς στη θέση εκείνου που απαντά στις κινήσεις της άλλης πλευράς.
Αν η Τουρκία δημιουργεί θαλάσσια πάρκα, γιατί δεν δημιουργούμε κι εμείς περισσότερα;
Αν η Τουρκία παρουσιάζει διεθνώς τις δικές της θέσεις, γιατί να μην παρουσιάζουμε εμείς με ακόμη μεγαλύτερη ένταση τις ελληνικές θέσεις;
Αν η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργεί διπλωματικά και πολιτικά δεδομένα, γιατί η Αθήνα να περιορίζεται στην καταγραφή των αντιδράσεών της;
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ακολουθήσουμε μια πολιτική έντασης. Σημαίνει ότι πρέπει να περάσουμε από την παθητική αντίδραση στην ενεργητική πολιτική.
Η Ελλάδα διαθέτει ισχυρά επιχειρήματα, ιστορία, διεθνείς συμμαχίες, συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σημαντική γεωπολιτική θέση. Αυτά δεν πρέπει να τα θυμόμαστε μόνο όταν δημιουργείται μια κρίση.
Χρειάζεται σχέδιο. Και χρειάζεται επίσης να γίνει κατανοητό ότι η διπλωματική πρωτοβουλία δεν είναι πρόκληση.
Μπορούμε να προστατεύουμε το περιβάλλον, να δημιουργούμε θαλάσσια πάρκα, να ενισχύουμε την παρουσία μας στο Αιγαίο, να διεθνοποιούμε τις ελληνικές θέσεις και να οικοδομούμε συμμαχίες, χωρίς να απειλούμε κανέναν.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να γίνει επιθετική χώρα.
Χρειάζεται όμως να πάψει να είναι μόνιμα αμυνόμενη πολιτικά και διπλωματικά.
Η ψυχραιμία είναι δύναμη. Η αδράνεια όμως δεν είναι. Και ίσως το πραγματικό ερώτημα που πρέπει να θέσουμε σήμερα δεν είναι μόνο «τι έκανε η Τουρκία;».
Είναι: «Τι θα κάνουμε εμείς;»
