ΛΟΝΔΙΝΟ, 17 Ιουνίου – Η οικονομία της Βρετανίας καταγράφει γενικότερα ασθενή ανάπτυξη από τις αρχές του 2020, όταν και αποχώρησε επίσημα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, οι αναλυτές δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν τις πραγματικές συνέπειες του Brexit από εκείνες της πανδημίας του COVID-19, η οποία ξέσπασε μόλις λίγες εβδομάδες αργότερα.

Παρακάτω παρουσιάζονται συγκεντρωτικά οι εκτιμήσεις επίσημων φορέων και γνωστών ερευνητικών κέντρων:

Εθνικό Γραφείο Οικονομικών Ερευνών των ΗΠΑ (NBER) – Νοέμβριος 2025

• ΑΕΠ & Απασχόληση: Εκτιμάται ότι το Brexit συρρίκνωσε το βρετανικό ΑΕΠ κατά 6% με 8% έως το 2025, σε σύγκριση με το πώς θα είχε εξελιχθεί αν η χώρα παρέμενε στην ΕΕ. Παράλληλα, η παραγωγικότητα και η απασχόληση υποχώρησαν κατά 3% με 4%.
• Επενδύσεις: Σημειώθηκε πτώση 12% έως 18% στις επενδύσεις.
• Αιτίες: Η οικονομική αδυναμία αποδίδεται στην επιχειρηματική αβεβαιότητα, τη μειωμένη ζήτηση και την επιβράδυνση της παραγωγικότητας, καθώς οι εταιρείες αναλώθηκαν στη διαχείριση των διαδικασιών του Brexit. Το πλήγμα ήταν μεγαλύτερο για τις πιο παραγωγικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνταν διεθνώς.
• Μεθοδολογία: Για τη σύγκριση δημιουργήθηκε ένα «εικονικό» μοντέλο της Μεγάλης Βρετανίας, βασισμένο κατά 61% στις ΗΠΑ, 11% στην Εσθονία, 10% στην Ελλάδα, 7% στην Ιταλία και σε άλλες χώρες που προ-Brexit εμφάνιζαν παρόμοια οικονομική συμπεριφορά. Στην έρευνα συμμετείχαν οικονομολόγοι από κορυφαία πανεπιστήμια (Stanford, King's College, Nottingham) και κεντρικές τράπεζες (Bank of England, Bundesbank).

Τζούλιαν Τζέσοπ – Ινστιτούτο Οικονομικών Υποθέσεων (IEA) – Νοέμβριος 2025

• Αντίλογος: Ασκεί κριτική στη μελέτη του NBER, θεωρώντας λανθασμένη τη μεγάλη βαρύτητα που δόθηκε στην οικονομία των ΗΠΑ, η οποία μετά το 2020 αποτέλεσε εξαίρεση με εντυπωσιακή ανάπτυξη.
• Συγκρίσεις: Επισημαίνει ότι η κατά κεφαλήν ανάπτυξη του ΑΕΠ της Βρετανίας κινήθηκε σε παρόμοια επίπεδα με της Γαλλίας και της Γερμανίας. Για να ίσχυε το σενάριο της απώλειας 8% του ΑΕΠ, θα έπρεπε η Βρετανία να έχει ξεπεράσει κατά πολύ τις υπόλοιπες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
• Επιχειρήματα: Θεωρεί απίθανο να υπήρχε θεαματική βελτίωση στην απασχόληση εντός ΕΕ, αφού η ανεργία ήταν ήδη πολύ χαμηλή. Τέλος, εκτιμά ότι το πάγωμα των επενδύσεων λόγω αβεβαιότητας ήταν απλώς προσωρινό και όχι μόνιμο.

Γραφείο Προϋπολογισμού της Βρετανίας (OBR) – Ιούλιος 2025

• Παραγωγικότητα: Η νέα εμπορική σχέση αναμένεται να μειώσει μακροπρόθεσμα την παραγωγικότητα κατά 4%. Σχεδόν το 40% αυτής της ζημιάς είχε ήδη συντελεστεί πριν εφαρμοστεί η τελική εμπορική συμφωνία το 2021.
• Εμπόριο: Οι εξαγωγές και εισαγωγές με την ΕΕ θα είναι μακροπρόθεσμα μειωμένες κατά 15%.
• Νέες Συμφωνίες: Οι εμπορικές συμφωνίες με χώρες εκτός ΕΕ δεν αναμένεται να αλλάξουν ουσιαστικά την κατάσταση, σύμφωνα με την ανάλυση ιστορικών δεδομένων.

Εθνικό Ινστιτούτο Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών της Βρετανίας (NIESR) – Απρίλιος 2025

• Προβλέψεις: Κατέγραψε απώλεια 2% με 3% στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ και την παραγωγικότητα μέχρι το 2023, ποσοστό που αναμένεται να σκαρφαλώσει στο 5% με 6% έως το 2035.
• Επενδύσεις: Οι επιχειρηματικές επενδύσεις μειώθηκαν κατά 12% με 13% το 2023, αλλά η ζημιά προβλέπεται να περιοριστεί στο 7% με 8% μέχρι το 2035.
• Δομή Αγοράς: Το αυξημένο κόστος συναλλαγών οδήγησε τις εξαιρετικά παραγωγικές βρετανικές εταιρείες να περιορίσουν τις εξαγωγές τους. Αντίθετα, λόγω του μειωμένου ανταγωνισμού από την ΕΕ, αυξήθηκαν στην εγχώρια αγορά οι βρετανικές επιχειρήσεις χαμηλής παραγωγικότητας.

Τζον Σπρίνγκφορντ – Κέντρο για την Ευρωπαϊκή Μεταρρύθμιση (CER) – Δεκέμβριος 2022

• Πρώτες Εκτιμήσεις: Ήδη από τα μέσα του 2022, υπολόγιζε τη ζημιά στο ΑΕΠ στο 5,5% και στις επενδύσεις στο 11%.
• Εμπόριο & Έσοδα: Το εμπόριο αγαθών μειώθηκε κατά 7% (αν και οι υπηρεσίες έμειναν σταθερές), οδηγώντας σε απώλεια φορολογικών εσόδων ύψους περίπου 40 δισεκατομμυρίων λιρών (54 δισεκατομμυρίων δολαρίων) λόγω της συρρίκνωσης της οικονομίας. Η προσέγγισή του ήταν παρόμοια με τη μεθοδολογία που χρησιμοποίησε αργότερα το NBER.