Η ανάγκη για θεσμοθετημένη αμοιβή όλων των αιρετών, ουσιαστική υποστήριξη της αντιπολίτευσης και μια διαφορετική αντίληψη για τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Υπάρχει ένα ζήτημα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση για το οποίο σπάνια γίνεται ουσιαστική συζήτηση. Είναι η δυνατότητα των δημοτικών συμβούλων, είτε ανήκουν στη συμπολίτευση είτε στην αντιπολίτευση, να ασκούν πραγματικά τα καθήκοντα για τα οποία τους επέλεξαν οι δημότες.
Σήμερα, στον Δήμο Φυλής, υπάρχουν 12 αντιδήμαρχοι, εκ των οποίων οι 9 είναι έμμισθοι. Με το νέο θεσμικό πλαίσιο προβλέπονται έως 6 αντιδήμαρχοι, από τους οποίους οι 4 θα αμείβονται. Οι αριθμοί αυτοί ανοίγουν μια ευρύτερη συζήτηση για τη θέση και τις δυνατότητες όλων των αιρετών.
Πώς μπορεί ένας δημοτικός σύμβουλος να βρίσκεται καθημερινά δίπλα στους δημότες, να παρακολουθεί προβλήματα, να επικοινωνεί με υπηρεσίες, να διεκδικεί λύσεις και να ελέγχει τη δημοτική διοίκηση, όταν πρέπει παράλληλα να εργάζεται για να εξασφαλίσει τα προς το ζην της οικογένειάς του;
Η ενασχόληση με τα κοινά δεν περιορίζεται στις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου. Απαιτεί χρόνο, μετακινήσεις, συναντήσεις, προσωπικά έξοδα και συνεχή παρουσία. Δεν είναι επομένως δίκαιο να κατηγορούμε συλλήβδην τους δημοτικούς συμβούλους για περιορισμένη δραστηριότητα, χωρίς να εξετάζουμε τις πραγματικές συνθήκες κάτω από τις οποίες καλούνται να λειτουργήσουν.
Υπάρχει, μάλιστα, και η άλλη πλευρά. Οι αιρετοί επωμίζονται σημαντικές ευθύνες για τις αποφάσεις και τις αρμοδιότητές τους. Μπορεί να χρειαστεί να δώσουν εξηγήσεις σε ελεγκτικές αρχές ή να βρεθούν αντιμέτωποι με δικαστικές διαδικασίες, ακόμη και για υποθέσεις που απαιτούν σημαντικό χρόνο και προσωπικά έξοδα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η αμοιβή μπορεί να καλύψει ή να εξαγοράσει το μέγεθος της ευθύνης τους. Η ευθύνη παραμένει ακέραιη και η λογοδοσία απέναντι στους δημότες αυτονόητη. Η αμοιβή πρέπει να εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις για την άσκηση του δημόσιου λειτουργήματος.
Υπάρχει, όμως, και μια άλλη διάσταση. Όταν η πολιτεία δεν προβλέπει σαφείς και διαφανείς κανόνες οικονομικής αποζημίωσης για το έργο των αιρετών, αφήνει περιθώρια για εύλογα ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο κάλυψης των αναγκών τους. Η καθιέρωση ενιαίου και θεσμοθετημένου πλαισίου αμοιβών, με πλήρη δημοσιότητα και έλεγχο, θα διασφάλιζε τη διαφάνεια και θα απέτρεπε σκιές, παρερμηνείες ή υποψίες για εξωθεσμικές διευθετήσεις.
Ιδιαίτερα η αντιπολίτευση χρειάζεται ουσιαστική υποστήριξη. Ο έλεγχος των δαπανών, των συμβάσεων, των αναθέσεων και των αποφάσεων απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις και χρόνο. Δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην προσωπική εργασία των συμβούλων.
Τι πρέπει να αλλάξει;
Χρειάζεται να ανοίξει η συζήτηση για ένα μικρότερο και αποτελεσματικότερο Δημοτικό Συμβούλιο, με θεσμοθετημένη αμοιβή για όλους τους συμβούλους, συμπολίτευσης και αντιπολίτευσης, καθώς και οργανωμένη επιστημονική και διοικητική υποστήριξη των παρατάξεων.
Όπως στη Βουλή η κοινοβουλευτική λειτουργία υποστηρίζεται με προσωπικό και οργανωμένες υπηρεσίες, έτσι πρέπει να ενισχυθεί και ο θεσμικός έλεγχος στους δήμους.
Η συμμετοχή στα κοινά δεν πρέπει να αποτελεί προνόμιο όσων διαθέτουν οικονομική άνεση και ελεύθερο χρόνο.
Αν θέλουμε ενεργούς δημοτικούς συμβούλους, πραγματικό έλεγχο και ουσιαστική εκπροσώπηση των πολιτών, πρέπει να εξασφαλίσουμε τις προϋποθέσεις για να μπορούν να ανταποκριθούν.
